Innanlands

Elsa F. Helmsdal vart ph.d. um hugburð til grind sum mat

Fríggjadagin 29. mai vardi Elsa F. Helmsdal ph.d.-ritgerð sína, har hon hevur kannað, hví grind framvegis verður etin í Føroyum, hóast heilsuligir váðar eru væl prógvaðir.

(Mynd: Gransking.fo)

(Mynd: Gransking.fo)

2026-05-30 14:00 Author image
Tíðindaskriv
placeholder

Tað var ein áhugaverd verja, sum var í Veitsluhøllini á Landssjúkrahúsinum.

Elsa byrjaði framløgu sína við grindadrápinum í vikuni og um grind í søguligum og matmentanaðarligum høpi. Síðani legði hon fram arbeiði sítt, sum er skipað í tríggjar kanningarpartar við vísindaligum greinum.

Fyrsti partur er um, hvussu føroyskir miðlar hava umrøtt dálking í grindahvali og síðani 1970’ini.

Annar partur er um kanning millum luttakarar í fyrstu føroysku burðarkohortunu á Deildini fyri Arbeiðs- og almannaheilsu, har mammu og børn fødd í 1986/87 hava verið kannað millum annað fyri dálkingarevni frá kosti, serliga grind. Har varð hugt at, hvørt tað er samanhangur millum metingina av mentanarliga týdninginum av grind og hvussu ofta grind verður etin.

Triðji partur er um, hvussu ofta føroyingar eta grind, um føroyingar hava hoyrt um dálking og tilmæli, mentanarliga týdningin av grindahvalinum, og hvørjir samfelagsligir og demografiskir faktorar eru knýttir at, hvussu ofta fólk eta grind.

Andmælingarnir, sum báðar eru úr Kanada, løgdu dent á, at talan er um eina sera væl skrivaða ritgerð, og tær róstu eisini framløguni hjá Elsu.

Í samrøðuni millum andmælingarnar og Elsu varð millum annað kjakast um spurningar í spurnarblaðnum, um hvussu kostráð verða givin og miðlað, hvussu tey verða móttikin og hvørja ávirkan tey hava á hugburð og kostvanar. Eisini varð spurt um orsøkirnar til áhugan fyri evninum, um hvussu bakgrundin hjá granskaranum sjálvum, í hesum førinum Elsu, ávirkar sjónarhornið í arbeiðinum.

Marin Strøm, forfólk í metingarnevndini, tók samanum eftir stuttan fund í nevndini, og kunngjørdi, at Elsa hevði staðið bæði ritgerð og munnliga verju.

Elsa F. Helmsdal hevur verið starvssett á Heilsugranskingareindini í Sjúkrahúsverkinum og innskrivað til ph.d.lestur á Fróðskaparsetrinum.

Maria Skaalum Petersen, adjungeraður professari á Fróðskaparsetrinum og leiðari fyri Heilsugranskingareindina í Sjúkrahúsverkinum, hevur verið høvuðsvegleiðari.

Jesper Bo Nielsen, professari á SDU, hevur verið hjávegleiðari.

Í metingarnevndini vóru Marin Strøm, lektari á Fróðskaparsetri Føroya, forfólk; Kelly Skinner, lektari á University of Waterloo, Kanada; og Cindy Jardine, professari á University of The Fraser Valley, Kanada.

Ritgerðin kallast: “At the intersection of risk and culture - Environmental contaminants in pilot whales and the implications for a culturally significant food tradition” og er tøk á Pure-vanganum hjá Elsu her.

Granskingarráðið

placeholder

Vinarliga broyt tínar kennifíla - og privatlívsstillingar fyri at síggja hetta innihald

placeholder